معرفی قوم فرملی – یکی از اقوام اصیل ترکتبار در افغانستان
قوم فرملی یکی از اقوام اصیل، تُرکتبار و کمترشناختهشده در افغانستان است که ریشههای تاریخیاش به مغولان تُرکشده بازمیگردد. بر اساس تحقیقات علمی پوهاند پروفیسور داکتر عنایتالله شهرانی، فرملیان از نسلهای مغولان ترکشدهی دوره ایلخاناناند که در قرون گذشته در ولایات شمال افغانستان از جمله فاریاب، جوزجان، بلخ و سمنگان میزیستند.
این قوم، پس از گذشت سالها، در مناطق دیگری چون ارزگان، بامیان، غزنی، پکتیکا (بهویژه ولسوالی ارگون) و ولایات مرکزی نیز پراکنده شدهاند. اما متأسفانه در بسیاری موارد، به دلیل نداشتن شناسایی رسمی و ثبت هویت قومی در ساختارهای حکومتی، فرملیان یا نادیده گرفته شدهاند یا با اقوام دیگر اشتباه گرفته شدهاند.
تاریخنگاری رسمی افغانستان، اقوام مغولتبار و ترکتبار (شامل فرملیها) را نادیده گرفته و نقش آنها در تاریخ را به حاشیه برده است. همین امر باعث شده که نهتنها هویت آنها ثبت و بازتاب نیابد، بلکه در نظامهای سیاسی، آموزشی، و فرهنگی کشور نیز جایی نداشته باشند.
در ولایت ارزگان، ولسوالی ارگون ولایت پکتیکا و کابل فرملیان با چالشها و مشکلات فراوانی مواجهاند. نه تنها هویتشان از سوی نهادهای محلی و حکومتی به رسمیت شناخته نمیشود، بلکه در ساختار سیاسی و اداری حکومت فعلی (امارت اسلامی طالبان) هیچگونه سهم و جایگاهی ندارند. این وضعیت باعث شده تا بسیاری از فرملیان در انزوا، بیعدالتی و حاشیه قرار گیرند.
در واپسین سالهای جمهوری، قوم فرملی که اکثریت منطقهی چهاردهی کابل را دربر میگیرد، با ایجاد و رهبری شورای اجتماعی فرملیان توانست برای نخستین بار، جایگاه مستقل و رسمی در سطح اجتماعی و فرهنگی برای این قوم تثبیت کند. این دستاورد، پس از دههها فراموشی و حذف سیستماتیک، نقطهی عطفی در احیای هویت فرملیان بود.
«امروز، بیش از هر زمان دیگری، نیاز است که ما فرزندان قوم فرملی با شناخت بیشتر از پیشینه، ریشهها و فرهنگمان، در حفظ هویت تاریخی خود تلاش نماییم و آن را به نسلهای آینده انتقال دهیم تا این بخش از تنوع قومی کشور فراموش نگردد.»
برای معلومات بیشتر، به فصل مربوط به مغولان تُرکشده و قوم فرملی در کتاب «تاریخچه اقوام در افغانستان» نوشتهی پوهاند پروفیسور داکتر عنایتالله شهرانی مراجعه فرمایید.
Comments
Post a Comment